Wie tussen 16 en 25 januari via de Oliemolenhof De Nieuwe Stad binnenkomt, kan het bijna niet missen. Daar staat Smelt: een groot ijsblok van twee meter hoog en 1800 kilo zwaar. In het ijs is een afbeelding ingevroren. Vanaf het moment dat het werk er staat, begint het te veranderen. Langzaam. Elke dag een beetje anders.

Smelt is een tijdelijke installatie van vader en zoon René en Victor Dissel. Na een presentatie op lichtkunstfestival LUX Helsinki is het werk terug in Amersfoort, hun thuisbasis. In Finland bleef het ijs door de kou grotendeels intact. In Amersfoort krijgt het de ruimte om te doen wat ijs uiteindelijk altijd doet: smelten.

Het bijzondere is dat het kunstwerk wordt geplaatst en weer verdwijnt in dezelfde week. Terwijl het ijs zijn vorm verliest, wordt de afbeelding in het blok juist langzaam zichtbaarder. Elk moment in de week laat een ander stadium van het werk zien.

Loslaten als onderdeel van het werk

In het ijsblok is een foto van René Dissel ingevroren. Terwijl het ijs ontdooit, komt de afbeelding steeds duidelijker tevoorschijn en wordt het verloop van de tijd onderdeel van het werk. “We hebben controle tot aan het moment van presentatie,” vertelt René. “Daarna niet meer. Het weer, de temperatuur en de omgeving nemen het over. Dat loslaten hoort bij dit werk.”

René’s fotografie draait al jaren om water en ijs. Zijn beelden tonen mensen ondergedompeld in kou en beweging, op het snijvlak van kwetsbaarheid en verandering. De afgelopen jaren experimenteerde hij steeds vaker met het invriezen van foto’s en het smeltproces als onderdeel van het beeld. In Smelt is dat voor het eerst op grote schaal buiten te zien.

Het ijs laat zich horen

Victor Dissel voegt aan de afbeelding een tweede laag toe. Als multimediakunstenaar werkt hij met licht en geluid en onderzoekt hij hoe natuur en technologie elkaar kunnen versterken. Voor Smelt maakte hij samen met stagiair Jim Dermois een geluidscompositie die het ijs een stem geeft.

Wie goed luistert, hoort diepe klanken en spanningen in het materiaal. Het doet denken aan het geluid van natuurijs waar je overheen loopt, dat soms kraakt of zingt. Wat stil lijkt, blijkt volop in beweging. Samen maken afbeelding en geluid van Smelt een ervaring die je even laat stilstaan en meekijken met iets dat langzaam verandert.

Ruimte voor kunst in De Nieuwe Stad

De voorbereidingen voor het inrichten van de bouwplaats voor de allereerste woningen beginnen tegelijk met de plaatsing van Smelt. Terwijl onze aandacht uitgaat naar woningbouw en gebiedsontwikkeling blijft er in De Nieuwe Stad altijd ruimte voor kunst. Die kunst is hier zelden permanent: meestal tijdelijk en soms zelfs maar heel even, zoals dit smeltende werk. Dat past bij een gebied dat voortdurend in beweging is.

Praktisch
Smelt
René en Victor Dissel
16 tot en met 25 januari 2026
Voorzijde Oliemolenhof, De Nieuwe Stad, Amersfoort
Gratis toegankelijk